Herdenking 15 augustus in Kaatsheuvel brengt verhalen uit Nederlands-Indië dichtbij

KAATSHEUVEL – Bij het Indiëmonument bij het Anton Pieckplein in Kaatsheuvel is zaterdag 15 augustus stilgestaan bij het officiële einde van de Tweede Wereldoorlog voor het Koninkrijk der Nederlanden. Tijdens de herdenking, georganiseerd door Stichting Oranjevieringen en de gemeente Loon op Zand, stonden persoonlijke verhalen over de oorlog in Nederlands-Indië centraal.

Vanaf Het Klavier liepen belangstellenden naar het monument. Daar kwamen veteranen, nabestaanden, vertegenwoordigers van organisaties en inwoners samen. Gerdy Zijlmans leidde de bijeenkomst en benadrukte het belang van het blijven vertellen van de verhalen uit Nederlands-Indië.

Locoburgemeester Loes Heijs sprak niet alleen namens het gemeentebestuur, maar ook als dochter. Haar vader Sjaak Schouten, geboren in 1930 in Magelang, maakte de Japanse bezetting als kind mee. Hij kwam terecht in een jongenskamp, waar hij tussen uitgeputte mannen leefde en op jonge leeftijd geconfronteerd werd met de dood.

Peggy Scholte vertelde het verhaal van haar vader Ronald Scholte. Als jonge militair werd hij krijgsgevangen genomen en via Java, Singapore en Changi naar Japan gebracht. In Nagasaki werkte hij onder zware omstandigheden bij Mitsubishi.

Op 9 augustus 1945 bevond hij zich bij een tunnel toen de atoombom op Nagasaki viel. Hij herinnerde zich een verblindende lichtflits en een explosie die de aarde deed schudden. Toen hij daarna zag dat ook gewone Japanse burgers slachtoffer waren geworden, verdween volgens zijn dochter zijn haat.

Peter Flohr plaatste 15 augustus in het langere verhaal van Indische Nederlanders. Zijn vader keerde terug uit krijgsgevangenschap in Japan en zijn moeder overleefde vrouwenkampen. Na de Japanse capitulatie volgden de Bersiap, de strijd om de Indonesische onafhankelijkheid en voor veel families uiteindelijk het vertrek naar Nederland.

Flohr vertelde hoe zijn gezin in december 1954 met de Oranje naar Nederland vertrok. De aankomst in Amsterdam, tijdens de kerstnacht, betekende een grote overgang. Veel repatrianten bouwden in Nederland een nieuw bestaan op, maar zich werkelijk thuis voelen was niet vanzelfsprekend.

Na de toespraken volgde de kranslegging. In de kransen waren onder meer melati, de Indische jasmijn, en zonnebloemen verwerkt. Daarna werd de Nederlandse vlag gehesen en klonk het Wilhelmus. Veteranen brachten een groet.

De herdenking eindigde met ontmoeting en een gezamenlijke maaltijd. Daarmee kreeg de bijeenkomst naast het herdenken ook een verbindend karakter. De persoonlijke verhalen maakten duidelijk dat de gebeurtenissen van 81 jaar geleden nog altijd voortleven binnen families. Loonsfotowerk maakte foto’s van de herdenking.